အစာအိမ်ပိုး (H.pylori)

-အစာအိမ်ပိုး (H.pylori) အကြောင်း

#အစာအိမ်ပိုးဆိုတာဘာလဲ_ကြားဖူးကြလား?
#အစာအိမ်ပိုးကဘာတွေဖြစ်စေတတ်လဲ?
#အစာအိမ်ပိုး-ဘယ်လိုကာကွယ်ကုသရမလဲ?

H. pylori ဆိုတာ ဘာလဲ?
H. pylori ဆိုတာ အစာအိမ်ထဲမှာ တွယ်ကပ်နေတဲ့ ဘက်တီးရီးယားပိုးတစ်မျိုးပါ။ ဒီပိုးက ကမ္ဘာပေါ်က လူဦးရေရဲ့ ထက်ဝက်ကျော်လောက်မှာ ရှိနေနိုင်ပြီး၊ အများစုကတော့ ဘာလက္ခဏာမှ မပြဘဲ နေတတ်ကြပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ တချို့လူတွေမှာတော့ H. pylori ပိုးကြောင့် အစာအိမ်နာ၊ အစာအိမ်ရောင်တာ၊ အစာအိမ်အနာ (Peptic Ulcer) တွေ ဖြစ်လာနိုင်ပြီး ကံမကောင်းစွာနဲ့ တချို့တွေမှာဆိုရင် အစာအိမ်ကင်ဆာ ဖြစ်နိုင်ခြေကိုတောင် မြင့်တက်စေနိုင်ပါတယ်။

ဘယ်လို လက္ခဏာတွေပြနိုင်လဲ?
H. pylori ပိုးရှိပေမယ့် လက္ခဏာမပြတဲ့သူတွေ အများကြီးပါ။ ဒါပေမဲ့ တချို့တွေမှာတော့ အောက်ပါလက္ခဏာတွေ ခံစားရတတ်ပါတယ်။
* ဗိုက်အောင့်တာ၊ ဗိုက်နာတာ (အထူးသဖြင့် အစာမရှိတဲ့အချိန်မှာ ပိုနာတတ်ပါတယ်)
* အစာမကြေတာ
* လေပွတာ
* ပျို့တာ၊ အန်တာ
* အစာစားချင်စိတ် နည်းပါးတာ
* ရင်ပူတာ စတဲ့လက္ခဏာတွေ ခံစားရနိုင်ပါတယ်။

H. pylori ပိုး ရှိ၊ မရှိ ဘယ်လိုစစ်ဆေးမလဲ?
H. pylori ပိုးကို စစ်ဆေးနိုင်တဲ့ နည်းလမ်းများစွာ ရှိပါတယ်။ ဆရာဝန်နဲ့ တိုင်ပင်ပြီး ကိုယ်နဲ့သင့်တော်တဲ့ နည်းလမ်းကို ရွေးချယ်နိုင်ပါတယ်။

1. လေမှုတ်စစ်ဆေးခြင်း (Urea Breath Test): ဒီနည်းက လွယ်ကူပြီး အများဆုံး သုံးတဲ့နည်းပါ။ ဆေးရည်တစ်ခု သောက်ပြီးနောက် သတ်မှတ်ချိန်အကြာမှာ အသက်ရှုထုတ်တဲ့ လေကို စစ်ဆေးတာပါ။

2. မစင်စစ်ဆေးခြင်း (Stool Antigen Test): မစင်နမူနာယူပြီး H. pylori ပိုးရဲ့ ပရိုတင်း (Antigen) တွေကို ရှာဖွေစစ်ဆေးတာ ဖြစ်ပါတယ်။

3. သွေးစစ်ဆေးခြင်း (Blood Test): သွေးထဲမှာ H. pylori ပိုးရဲ့ ပဋိပစ္စည်း (Antibody) တွေကို ရှာဖွေတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဒီနည်းလမ်းက ပိုးရှိခဲ့ဖူးတဲ့သူတွေမှာလည်း Positive ပြနိုင်တာကြောင့် အခုလက်ရှိ ပိုးရှိနေလားဆိုတာကို တိတိကျကျ မပြောနိုင်ပါဘူး။

4. အစာအိမ်မှန်ပြောင်းကြည့်ခြင်းနှင့် တစ်ရှူးယူစစ်ဆေးခြင်း (Endoscopy with Biopsy): ဒီနည်းလမ်းကတော့ အတိကျဆုံးနည်းလမ်းပါ။ လိုအပ်မှသာ လုပ်ဆောင်လေ့ရှိပါတယ်။ မှန်ပြောင်းနဲ့ အစာအိမ်ထဲကို ကြည့်ပြီး အသားစယူကာ ဓာတ်ခွဲခန်းမှာ စစ်ဆေးတာ ဖြစ်ပါတယ်။

H. pylori ပိုးမဝင်အောင် ဘယ်လိုကာကွယ်မလဲ?
(ကာကွယ်ခြင်းသည် ကုသခြင်းထက် ပိုကောင်းသည်)
-H. pylori ပိုးက တစ်ဦးနဲ့တစ်ဦး ကူးစက်တတ်ပြီး အဓိကအားဖြင့် မသန့်ရှင်းတဲ့ အစားအစာနဲ့ ရေကနေတစ်ဆင့် ကူးစက်တတ်ပါတယ်။ ဒါ့ကြောင့် H. pylori ပိုး ကာကွယ်ဖို့အတွက် အောက်ပါအချက်တွေကို လိုက်နာသင့်ပါတယ်။

* လက်ကိုစင်ကြယ်အောင်ဆေးပါ: အစာမစားမီ၊ အစားအစာမပြင်ဆင်မီနဲ့ အိမ်သာတက်ပြီးတိုင်း လက်ကို ဆပ်ပြာနဲ့ သေချာဆေးကြောပါ။

* သန့်ရှင်းသောရေကိုသောက်ပါ: ရေကို ကျိုချက်ပြီးသောက်ပါ သို့မဟုတ် သန့်စင်ပြီးသားရေသန့်ကိုသာ သောက်သုံးပါ။

* အစားအစာကို သေချာချက်ပြုတ်ပါ: အသား၊ ငါးများကို ကျက်အောင်ချက်ပြုတ်ပြီး လတ်ဆတ်တဲ့အစားအစာတွေကိုသာ ရွေးချယ်စားသုံးပါ။

* တစ်ကိုယ်ရေသန့်ရှင်းရေးဂရုစိုက်ပါ: အိုး၊ ခွက်၊ ပန်းကန်များကို သန့်ရှင်းအောင်ထားပါ။ အစားအစာများကို မျှဝေစားသောက်ရာမှာ သတိထားပါ။

* ပိုးသတ်ထားသော မီးဖိုချောင်သုံးပစ္စည်းများ အသုံးပြုပါ : အစားအစာပြင်ဆင်တဲ့အခါ သန့်ရှင်းတဲ့ ပစ္စည်းတွေ သုံးပါ။

-H. pylori ပိုးရှိခြင်းက အစာအိမ်ပြဿနာတွေကို ဖြစ်စေနိုင်ပေမယ့် စောစောစီးစီး သိရှိပြီး ကုသမှုခံယူမယ်ဆိုရင် လုံးဝပျောက်ကင်းအောင် ကုသနိုင်ပါတယ်။ အထက်မှာဖော်ပြထားတဲ့ လက္ခဏာတွေ ခံစားနေရတယ်ဆိုရင် ဒါမှမဟုတ် H. pylori ပိုးနဲ့ပတ်သက်ပြီး စိုးရိမ်ပူပန်မှုတွေ ရှိနေတယ်ဆိုရင် နီးစပ်ရာ ဆရာဝန် ဒါမှမဟုတ် အစာအိမ်နဲ့အူလမ်းကြောင်း အထူးကုဆရာဝန်နဲ့ တိုင်ပင်ဆွေးနွေးပြီး စစ်ဆေးကုသမှု ခံယူဖို့ တိုက်တွန်းချင်ပါတယ်။ မိမိဘာသာ ဆေးဝါးများ သုံးစွဲခြင်း မပြုပါရန် အထူးမှာကြားလိုပါတယ်။

#HPylori #အစာအိမ် #အစာအိမ်ပိုး #အစာအိမ်ရောဂါ #ကျန်းမာရေးဗဟုသုတ #အစာအိမ်နှင့်အူလမ်းကြောင်း#HelicobacterPylori #DigestiveHealth #HealthEducation